“ТАДЖИЧИТЬ” – НЕОЛОГИЗМ ДАР ЗАБОНИ РУСӢ: ТАҲҚИР Ё ВОҚЕИЯТ?
Дар забони русии имр ӯ за ҳ арч ӣ бештар феъли нав ё неологизми "таджичить" "муд”мешавад . Ин вожа ба маънои омодаг ӣ ба ан ҷ оми ҳ ар кори сиё ҳ дар ивази пули ночиз истифода шуда , ба гуфтаи шоре ҳ он , г ӯ яндаи ҳ оли му ҳ о ҷ ирони бе ҳ у қ у қ и то ҷ ик дар ин мулки мусофири ст .
Неологизми "таджичить" дар ҳ оли ҳ озир бештар дар блогосфера ва ҳ ам дар забони гуфутг ӯ ии мардуми Русия рои ҷ шудааст , вале маврид ҳ ои ало ҳ идаи ҳ атто дар дохили достон ҳ ои к ӯ то ҳ у ҳ икоя ҳ о ва шеър ҳ о ба адабиёти рус ро ҳ ёфтани ин феъл низ мушо ҳ ида мешавад . "Таджичить", ки ба маънои "ғуломвор кор кардан” истифода мешавад, дар забони русии имрӯза рӯз то рӯз ҷои феълҳои ҳаммаъное, чун "батрачить» (мисли барда кор кардан»)-ро танг мекунад.
Я к мурури кӯтоҳ дар Google – бузургтарин ҷӯяндаи Интернет – барои мо 1290 мавриди корбурди ин вожаро берун овард. Зимнан агар шумо дар ин ҷӯянда бо вожаи "таджичить" акс биҷӯед, аввал аз ҳама бароятон акси ҷорӯбу табарро берун меорад.
«Придется таджичить, видимо.»
«Я думаю лучше таджичить в Канаде, чем процветать здесь и сейчас.»
«Часть народа гуляет через границу в Китай, таджичить на китайцев.»
«Готовы ли современные таджики таджичить за недорого?»
«Если люди хотят таджичить- они будут таджичить.»
"Фо ҷ иаи як миллат дар ин калима гун ҷ идааст "
Темур Вар қӣ , хабарнигор ва шоири то ҷ ики му қ ими Маскав , ки ба рус ӣ шеъру ма қ ола менависад , мегӯяд , "таджичить" аз ниго ҳ и маъно ӣ дар забони рус ӣ ба феъл ҳ ои рои ҷ е , чун "батрачить", "пахать", "ишачить" (ба маънои ан ҷ оми кори сиё ҳ и ифлос ), " горбиться ", " вкалывать ", " калымить " назд ик аст. Ва ин вожаи нави "таджичить" баёнгари шароитест, ки му ҳ о ҷ ирон ва нафа қ ат му ҳ о ҷ ирони то ҷ ик қ арор доранд . Фа қ ат инки то ҷ ик ҳ о дар сол ҳ ои 90 қ абл аз дигар хал қҳ ои Осиёи Марказ ӣ аз ҷ анг ба Русия пано ҳ бурданд ва ба ин далел ин ҳ амаро ба номи он ҳ о ра қ ам мезананд. Аз кишвар ҳ ои дигар ҳ ам дертар омаданд , вале аллакай дар Русия а қ идае , ки ҳ амаи му ҳ о ҷ ирон то ҷ иканд , шакл гирифта буд . » Дар во қ еъ , бо онки дар канори мардикорони то ҷ ик дар бозори Русия му ҳ о ҷ ирон аз Узбакистон низ азоб мекашанд , ҷ усту ҷӯ и мо дар Google тан ҳ о 163 мавриди корбурди вожаи «узбечить» - ро ба маънои омодаг ӣ ба ан ҷ оми ҳ ар кори сиё ҳ дар ивази камтарин ҳ а қ нишон дод .
Темур Вар қӣ мег ӯ яд , дар асл дар ин вожаи к ӯ чаки " таджичить " фо ҷ иаи азими як миллат гун ҷ идааст : «Он ҳ о бидуни р ӯ зи истиро ҳ ат барои як пули ночиз ва ҳ атто бепул за ҳ мат мекашанд , ягон ҳ имоя ё кафолат надоранд . Осонтарин т ӯ ъма барои ғ уломфур ӯ шони ҳ у ққ абоз ва корфармоёни фиребгар низ ҳ амин ҳ оянд . Давлат ба он ҳ о туф кардааст , ч ӣ давлати Русия ва ч ӣ давлати То ҷ икистон . Он ҳ оянд , ки иншооти Универсиадаи Қ азону Олимпиадаи Сочиро сохтанд , сад ҳ о ҳ азор бинои осмонб ӯ с дар саросари Русия меваи за ҳ мати он ҳ ост . Вале ва қ ти пардохти пул ОМОН ё ФМС - ро ба сари он ҳ о оварда , ба к ӯ ча меандозандашон ва ихро ҷ мекунанд . «Московс кие новости» ҳ атто гузориш дод , ки баъди ан ҷ оми кор ҳ о дар Соч ӣ да ҳҳ о нафари он ҳ оро кушта , зери хок кардаанд . Аз ин ниго ҳ , инки то ҷ иконро ба ғ улому барда баробар карданду чунин вожаи озурдакунанда ба ву ҷ уд омад , ҷ ои ҳ айрат надорад . Забон вазъи во қ еии ҷ омеар о хеле м ӯ шикофона инъикос мекунад . »
Аз як форуми украин ӣ :
Пурсиши Basart 2007: «Что происходит на Украине? Мне кажется, что население трех галицийских областей борется за право беспрепятственно стать таджиками в Евросоюзе. У меня других версий нет. А у вас?”
Посухи Seaconst : "У этих людей хоть мечта есть. Не таджичить по европам, конечно. А что уж в итоге получится. »
Аз як форуми рус ӣ :
Суоли Влад: «Возможен ли приблизительный сценарий у нас как в Египте? при условии что страну охватит голод.»
Посухи Фил Гуру: «Голод не возможен, Москву хорошо кормят и будут кормить. А революции, как известно, происходят в столицах. Сытый москвич не способен к телодвижениям. А на остальную страну, да плевать им на остальную. таджиков завезут таджИчить.» Аммо корбари хонуме бо номи мустаориb 18 см тbаърихи дар забони хонаводаи он ҳ о рои ҷ шудани вожаи "таджичить” - ро ҳ атто як қ иссаи ало ҳ ида кардааст :
"Понятно же, что при обсуждении миграционного вопроса все дороги ведут к таджикам. И вот один гость рассказал, что происходит таджикизация населения (то есть люди вынуждены работать по 12 часов (ни на что другое у них времени не остается) и в пятьдесят лет умирать, не дожив до пенсии). И он против того, чтобы нас всех низводили до этого уровня. -- А таджики за, что ли? – спросила я. Он объяснил, что государство хочет, чтобы мы вели себя по-азитски. Муж мой (он же редактор) тут же сообщил, что тогда мы в редакции точно таджикизировались, потому что работаем иногда даже и до одиннадцати.
И с тех пор у нас в доме – катастрофа: мы спорим, кто из нас больше таджичит. Муж, например, готовя обед, уверяет, что он полдня на кухне протаджичил. Я лично с этим в семье не спорю. Иначе меня к плите погонят. Но и промолчать не могу на тему, сколько времени убила, убирая (оттаджичивая) квартиру. Сын с девушкой ноют, что они запарились таджичить над посудой. И главное, я теперь никак не могу понять: вот эти соревнования на тему нашей семейной «таджикизации» -- это повод для предъявления претензий другому или предмет для гордости: мол, я сделал то-то и то-то, и теперь я лучший таджик на квартире?»
Дар аср ҳ ои гузашта низ корбасти табиати мардум дар вожа ҳ ои забон ӣ маъруф буд ва пора ҳ ое , чун "чуст ӣ куну турк ӣ кун , на сустиву то ҷ ик ӣ ” ма ҳ сули ҳ амон сол ҳ ост . Да р да ҳ сола ҳ ои охир корбурди таъбир ҳ ое , чун "то ҷ ики то ҷ дор” маъмултар шуд , вале бештар дар худи То ҷ икистон ва асосан дар расона ҳ ои расмиаш . Вале "муд” шудани " таджичить» дар забони рус ӣ нишон меди ҳ ад , ки бардошти мардумони дигар дар бораи мардуми «то ҷ дор» - и мо аз бардошти худи мо хеле фар қ мекунад .
Сафват Бур ҳ онов , хабарнигори то ҷ ик, ки чанд сол боз дар хориҷ аз кишвар ба сар мебарад, гуфт , инки то ҷ ик дар 20 соли охир ҳ аммаънои калимаи " раб " ё ғ улом шуд , амрест мунтазира : " Во қ еан миллион ҳ о ҳ аммиллатони мо аз даст ва бо ёрии бевоситаи ро ҳ барони худ , тавассути сиёсати хирадмандонаи " му ҳ о ҷ ирати ме ҳ нат ӣ " ба ғ уломони асри нав табдил дода шуданд . ”
Ҷ омиашиноси то ҷ ик Абдусабури Озод навиштааст, зу ҳ ури вожае чунин аз он аст , ки « миллати то ҷ ик му ҳ имтар аз ҳ ама ғ урурашро аз даст додааст ва дигар худаш ҳ ам ба худаш э ҳ тиром намегузорад . Вале ага р ин мардум чунин камбиниашро рафъ накунад ва ба қ ияро ҳ ам ба э ҳ тироми шахсияти хеш ма ҷ бур накунад , ба а қ идаи ин ҷ омиашинос , ҳ амсангу ҳ амвазни як ғ улому барда ва " қ а ҳ рамон” - и неологизм ҳ ое , чун " таджичить ", бо қӣ хо ҳ ад монд . ” Боз як и қ тибос
Серёга Ив ном корбаре дар баҳси як ҳикоя дар сомонаи маъруфи проза.ру ин одати калимасозии русҳо бо номи миллатҳои дигарро дар як пораи кӯтоҳе ба танз кашидааст. Табиист, ки ин пора ҳ ам бо вожаи " таджичить» шур ӯ ъ мешавад : «Не только в молодости нельзя "таджичить на чужого дядю", но и во всех возрастах. Ведь вместо этого можно э-стонать с кем нибудь в кровати, голандиться под душем или на нудистских пляжах))), вьетнамить зимой в пуховике, Грен(к)-ландить кусочки хлеба в духовке, пить кофе с Сахарой, бразилить в футбол, поменьше гондурасить, долго не зимбабвить на морозе, а идти домой Грециить под одеялом, надев дорогую ямайку и Панаму, и чтоб поменьше сенегалов под глазом, и чтобы в жизни было всего по-Польше, чем у других)))) Желаю чтобы все в вашей жизни происходило как положено, Ка(к)нада, и быть всегда к-Рассие-вой.»
Умри "таджичить" к ӯ то ҳ аст ?
Неологизм (аз юнонии бостон ӣ νέος — нав , λόγος — сухан , калима) — вожа, таъбир ё ифодаест, ки тоза дар забон пайдо шудааст. Неологизм дар таърихи забоншинос ӣ барои тасвири ғ ан ӣ шудани ин ё он забон дар мар ҳ ала ҳ ои ало ҳ идаи таърих ӣ истифода мешавад , ки барои мисол , ин ё он забон дар а ҳ ди Ш ӯ рав ӣ кадом неологизм ҳ оро пазируфту дар а ҳ ди Сомониён кадом вожа ҳ оро ? Дар забоншинос ӣ ҳ атто риштаи муста қ иле ҳ аст бо номи неология , ки сирф ба ом ӯ хтани неологизм ҳ о ихтисос дорад .
Аммо Сафват Бур ҳ онов умедвор аст , ки ин феъли нави забони рус ӣ баробари хатми давраи бардагии му ҳ о ҷ ирони то ҷ ик дар он кишвар хеле зуд ба як архаизм , яъне калимае ки аз истифода баромадааст , табдил хо ҳ ад шуд : «Дар замони муосир қ онун ҳ ои пешини забоншинос ӣ очизанд . Неологизм ҳ о низ мисли пешин дар бойгонии забон дер бо қӣ намемонанд . Неологизм ҳ ои пешина да р китоб ҳ о на қ ш мебастанд ва ба бойгон ӣ мепайвастанд . Аммо хотираи имр ӯ за к ӯ то ҳ аст , чунки калимоти нав тавассути матбуот вориди забон мешаванд . К ӣ имр ӯ з «чнгули фос» - ро дар ёд дорад ? Ҷ анг тамом шуду ин ва сад ҳ о неологизм аз ёд рафт . Бардаг ӣ хотима ёбад , в ожаи "таджичить" низ нест мешавад. Хосияти хуби замони мо ин хотираи к ӯ то ҳ аст . » Вале то расидан ба чунин р ӯ з му ҳ о ҷ ирони то ҷ ик , ки шуморашон дар Русия то 1,5 миллион нафар гуфта мешавад , ма ҷ буранд дар шаъни худ вожа ҳ ои та ҳқ иромезе , чун " таджичить "- ро бо умеди рӯзҳои беҳтар та ҳ а ммул кунанд.